In de stille adem van Assen, daar waar de Brink ’s nachts de voetstappen telt van mensen die niet willen worden gezien, brak plots een leegte open. Het Drents Museum, baksteen en herinnering, stond als een ademloze long toen de duisternis om 03.45 uur werd verscheurd. De deur, met geweld gekraakt door een explosief, gaf mee; drie mannen kenden de route van schaduw naar vitrine en namen mee wat niet van hen was: archeologische topstukken, tijdvangers, flarden van ons gedeelde verleden.
Wat roven we, als we kunst roven? Niet slechts metaal en aarde, klei en glans. We rukken draden los uit een weefsel dat ons in stilte bijeenhoudt. Elk stuk is een anker in tijd, een handdruk over eeuwen heen. Nu liggen er afdrukken van objecten in vitrines, koude kussens waar het gewicht ontbreekt, en de zaal hoort het suizen van wat niet meer spreekt.
Het uur van 03.45
In de nacht van vrijdag 24 op zaterdag 25 januari stond de klok stil op een getal dat plots betekenis kreeg. 03.45. Een tijdstempel als een snee. Niet ver van de Brink trilde de lucht; de deur bezweek, en met de splinters schoot ook vertrouwen uiteen. Drie mannen, naamloos in het donker, bewogen trefzeker door gangen die gewend zijn aan fluisteren en trage stappen. Het alarm werd een koor, maar zelfs sirenes kunnen niet hechten wat al is losgesneden.
Echo’s in vitrines
De ochtend bracht geen troost, slechts inventaris. Een stadsplein dat luistert, een museum dat ademt in korte halen. De ruimtes zijn intact en toch veranderd; waar ooit ogen bleven haken, glijdt de blik nu weg als regen langs glas. De leegte heeft contouren gekregen, scherpe randen die snijden in de dag. We beseffen hoe fragiel nabijheid is: eeuwen reizen om op een plank te rusten, en dan, in een minuut, verdampen als adem tegen een ruit.
Gezichten en sporen
De politie publiceerde op 30 januari de namen en foto’s van twee eerder aangehouden verdachten. Maar de topstukken blijven spoorloos. Iemand moet iets hebben gehoord: een te vroege motor, een te zware kofferbak. Misschien zag je een haastige blik. Tips bouwen bruggen terug naar wat ontbreekt.
Ergens rusten die stukken in een kamer die ze niet verdient. Toch geloof ik niet dat ze ons ontsnappen. Erfgoed keert terug zodra iemand spreekt. Weet je iets, hoe klein ook, laat het horen. Zo hechten we stad, museum en tijd weer aan elkaar. Stilte helpt dieven; spreken geeft het verleden voeten en adem.
